Why I teach the way I teach. The Skill-Theory principles which underpin my teaching approach

Addysgu iaith – Nid sut ond pam! Bendigedig @Gianfrancoconti. I needed that.

https://gianfrancoconti.wordpress.com/2016/08/01/the-skill-theory-principles-which-underpin-my-teaching-approach/

The Language Gym

Fig. 1 – The most influential Skill-Theory account of language acquisition (Anderson, 1983)

1. Introduction

In a previous post, I argued that every language teacher, both novice and expert, should ask themselves the question “How do I believe that languages are learnt?” as a starting point for a deep and productive reflection on their own teaching practice.

The answer to that question is key, as without a clear and solid set of pedagogic principles our curriculum planning and design and every other decision that affects teaching and learning in our classroom will be random and haphazard or based on ‘hunches’. Imagine choosing a course-book, creating assessment procedures and materials,  deciding to integrate Information Technology or Generic-skill learning in our teaching without having formed an opinion as to how languages are best taught and learnt? Would you believe me if I told you that I have seen this done…

View original post 4,238 yn rhagor o eiriau

TGAU Cymraeg Ail-iaith – Y Ffordd Ymlaen (Rhan 4)

 

pablo (1)

Dyma Rhan 4 mewn cyfres sy’n trafod y fanyleb newydd. Gwelir Rhan 1, Rhan 2, Rhan 3

  1. Torri’r gofynion iaith i lawr i elfennau dysgu ar ffurf ffwythiannol
  2. Cysidro’r meini prawf a dadansoddi
  3. Sicrhau llawer o ddarllen a gwrando i fwydo’r iaith
  4. Defnyddio’r iaith darged yn gyson
  5. Cylchdroi unrhyw elfennau newydd wrth symud trwy’r elfennau iaith i gyd
  6. Ystyried y dulliau addysgu – pwrpas defnyddio’r dull a chysidro effeithiolrwydd

 

Yn y rhan yma o’r gyfres, hoffwn i geisio daflu oleuni ar y trydydd pwynt uchod, sef sut i fynd ati i gynllunio i sicrhau y bydd digon o fewnbwn dealladwy er mwyn galluogi’r disgyblion i fedru siarad yn ddigymell; er dydyn ni dal ddim yn hollol sicr ar hyn o bryd beth fydd hyn yn ei olygu!

Heb os nac oni bai, mae’r ymchwil i gyd yn y sector Second Language Acquisition ac arbenigwyr yn y maes yn eitha clir bod angen llawer o fewnbwn cyn disgwyl allbwn hyderus ddigymell. Fel popeth arall mae hyn yn golygu taith ieithyddol i’r disgybl achos creu siaradwyr ydy’r nôd.

Yn benodol bydd angen llawer mwy o bwyslais ar sgiliau gwrando, gwylio a darllen fel y prif ddulliau i sicrhau digon o fewnbwn drwy’r cwrs ac yn wir o flwyddyn 7 ymlaen. Y broblem byddwn yn gwynebu eto ydy sut i sicrhau cysondeb ac amlder yn ymwneud â’r iaith. Wrth gwrs, bydd hyn yn dibynnu ar sefyllfa eich ysgol ond ni fydd 3-4 awr dros bythefnos yn ddigonol er mwyn sicrhau digon o fewnbwn ac o’r herwydd rhaid wrth rheswn cysidro dulliau amgen tu hwnt i’r dosbarth i gael y mewnbwn angenrheidiol. I ategu at hyn, bydd angen mwy o gyfleoedd yn y dosbarth i ddatblygu’r sgiliau dan sylw.

Yn naturiol, mae hyn yn ein harwain at gysidro dulliau amrywiol fel TPR, TPRS, CI ac adnoddau technoleg. Bydd angen creu deunyddiau ein hunain fel arfer ond rhaid mynd heibio’r llyfr gosod a thaflenni gwaith i fod yn effeithiol. Rhaid creu adnoddau at bwrpas penodol i fodeli’r elfennau iaith disgwyliadwy mewn ffordd adeiladol ffwythiannol fel dw i wedi dadlau yn flaenorol.

Dyma ambell i syniad er mwyn datblygu’r agweddau yma:

  • Straeon

Mae darllen yn sgil hanfodol nid yn unig fel sgil ond fel dull i gael fewnbwn dealladwy. Wrth ddarllen mewn ffyrdd gwahanol a gweithio o gwmpas y deunydd drwy holi straeon dosbarth a gweithgareddau’n deillio o’r darllen, ceir llawer o ail-adrodd patrymau targed. Os gellir ychwanegu lluniau neu eirfa gysgodol i gefnogi’r deall a lleihau’r prosesu meddyliol bydd y gweithgarwch yn fwy effeithiol eto. Mae hyn yn golygu ysgrifennu straeon byrion gyda ffocws ieithyddol penodol – sef patrymau hoffen ni i’r disgyblion gynhyrchu yn y pen draw. Mae darllen fel anadlu mewn ac allbwn yn anadlu allan. Mae rhaid anadlu’n ddwfn i gael chydig o allbwn ddigymell.  Ar ôl dod yn gyfarwydd â’r patrymau gellir symud wedyn i holi personol lle bydd y disgyblion yn defnyddio’r patrymau ond yn disodli elfennau sy’n rhannol digymell os bosib! Fy marn personol ydy bod angen cynllunio unedau o waith o gwmpas straeon penodol gyda llawer o ymarferion yn deillio o’r straeon lle mae targed ieithyddol pwrpasol a bydd cyfres o straeon wedyn yn adeiladu ar ben ei gilydd ac arwain y daith.

  • Gwrando

Yn ôl yr ymchwil, rhaid clywed yr elfen iaith llawer a mewn cyd-destunau gwahanol cyn cynhyrchu’n ddigymell. Ond dyma broblem achos nid clywed ond gwrando yn astud ar y elfen iaith a deall y defnydd mewn cyd-destunau gwahanol ydy’r nôd. Dyma lle mae’r ail-adrodd yn bwysig iawn achos fel y straeon, rhaid i’r deunydd gwrando fod yn addas i’r elfen iaith dan sylw ac yn ail-adroddus iawn. Os defnyddir deunydd sy’n llawn iaith anghyfarwydd, ni fydd y gwrando yn effeithiol ond yn hytrach yn ormod iddyn nhw brosesu. Eto, bydd rhaid creu deunyddiau – straeon sain neu fideos bach.  Mae defnyddio dull Movie Talk yn gallu fod yn effeithiol iawn yma hefyd ond cyn lleied ydyn ni wir yn gwybod am y dull. Bydd rhaid i ni felly creu deunyddiau sy’n targedu’r elfennau iaith yn yr un modd â’r straeon.

  • Technoleg

Er mwyn datrys peth o’r broblem gyda chyswllt â’r iaith tu hwnt i’r dosbarth, mae nifer o gyfleoedd gyda ni eisioes ar ffurf apiau Duolingo, Memrise a Say Something in Welsh. Os oes Google Classroom gennych, mae llawer o botensial i greu ymarferion i wneud fel gwaith cartref. Ychwanegir at hyn pethau fel Show My Homework, Quizizz, EdPuzzle a Google Forms ac mae gennych llawer o gyfleoedd i ddatblygu ymarferion bach diddorol sy’n parhau i ail-adrodd yr elfennau iaith rhwng gwersi. Yn bersonol, dw i’n hyderus bod cwisau bach aml-ddewis yn dull arbennig o dda i barhau’r mewnbwn rhwng gwersi. Hawdd i greu, adborth yn syth i’r disgybl, dim gorfod marco a llawer o ail-adrodd elfennau iaith penodol. Dros amser, mae’n arf pwerus iawn.

I ddod i gasgliad, mae’n rhaid i ni gynllunio llawer mwy o gyfleoedd i sicrhau mewnbwn ieithyddol safonol mewn ffyrdd diddorol afaelgar. Datblygu sgiliau gwrando, gwylio a darllen wrth ganolbwyntio ar elfennau ieithyddol penodol ar hyd y daith ac wedyn ail-adrodd rhain yn gyson oddi-ar hynny. Plethu’r holl bethau yma at ei gilydd a chylchdroi yn gyson. Heb os nac oni bai heb ddigon o fewnbwn does dim gobaith!

#dwincroesirllinellhud