TGAU Cymraeg Ail-iaith – Y Ffordd Ymlaen (Rhan 3)

 

pablo (1)

 

Dyma Rhan 3 mewn cyfres sy’n trafod y fanyleb newydd. Yn Rhan 1 a 2 (yma ac yma), dw i wedi gosod y sylfaen am y gyfres, sef:

  1. Torri’r gofynion iaith i lawr i elfennau dysgu ar ffurf ffwythiannol
  2. Cysidro’r meini prawf a dadansoddi
  3. Sicrhau llawer o ddarllen a gwrando i fwydo’r iaith
  4. Defnyddio’r iaith darged yn gyson
  5. Cylchdroi unrhyw elfennau newydd wrth symud trwy’r elfennau iaith i gyd
  6. Ystyried y dulliau addysgu – pwrpas defnyddio’r dull a chysidro effeithiolrwydd

Diben y post yma ydy tynnu sylw at y meini prawf a chysidro sut y bydd yn effeithio ar fframwaith cynllunio a’r sgiliau sy’n hanfodol i’w magu er mwyn llwyddo yn y cymhwyster.

Gwelir isod:

blog-3-1

Gan fod yr elfennau AO3 ac A04 yn cael eu hasesu drwy arholiad yn debyg i nawr, ni fyddaf yn ystyried rhain yma ond yn hytrach baswn i’n hoffi canolbwyntio ar yr elfennau A01 ac A02 gan bod nhw’n arwain at y tasgau digymell a’r teimladau o ofid sy gan llawer o athrawon ar hyn o bryd.

Yn ogystal â’r trosolwg yma, mae CBAC wedi darparu meini prawf yn ôl y marciau y penodir am y graddau a’r sgiliau gwahanol am y tasgau. Gwelir isod:

blog-3-2

Wrth ddadansoddi’r uchod, mae 5 llinyn i asesu’r gwrando yn UNED 1.

  • Llinyn 1: Deall gwahanol mathau o iaith lafar gan mwy nag un o siaradwyr (hy o’r clip).
  • Llinyn 2: Ymateb i wahanol mathau o iaith lafar gan mwy nag un o siaradwyr (hy y clip).
  • Llinyn 3: Gwrando ac ymateb i gyfraniadau gan eraill. (hy y drafodaeth)
  • Llinyn 4: Deall prif negeseuon a manylion sbesiffig sy ar lafar (o’r clipiau ??)
  • Llinyn 5: Ateb cwestiynau yn ymwneud â’r clipiau.

Wedyn cawn yr agwedd mwya anodd i’w ddiffinio a deall, sef sut i wahaniaethu’r perfformiad o fewn y llinyn:

Marc LL1 LL2 LL3 LL4 LL5
25 – 30 Deall y clip yn llawn Ymateb cynhwysfawr Gwrando yn astud ac ymateb yn aeddfed ac yn glir i eraill Deall yn llawn y prif neges  a manylion speciffig Ateb i bob cwestiwn yn seiliedig ar y clip mewn modd hyderus
19 – 24 Deall peth manylion o’r clip Ymateb eitha cynhwysfawr Gwrando yn astud ac ymateb yn glir i eraill Deall yn eitha llawn y prif neges a manylion sbesiffig Ateb i’r mwyafrif o gwestiynnau yn seiliedig ar y clip mewn modd hyderus
13 – 18 Deall y clip Ymateb syml Gwrando yn astud ac ymateb yn eitha glir i eraill Deall y prif neges a manylion sbesifig Ateb i’r mwyafrif o gwestiynnau yn seiliedig ar y clip yn hyderus
7 – 12 Deall 2 beth o’r clip Ymateb syml iawn Gwrando ar eraill ac ymateb yn syml Deall y mwyafrif o’r prif neges a’r mwyafrif o’r manylion sbesiffig Ateb mwy nag un cwestiwn am y clip ac ymateb mewn modd eitha hyderus
1-6 Deall dim llawer o’r clip Ymdrech i ymateb Gwrando ar eraill a gwneud ymdrech i  ymateb Deall ychydig o’r prif neges ac ychydig o’r manylion sbesiffig Ateb un cwestiwn am y clip
0 Dim ymateb

Yn amlwg, nid peth hawdd yw dadansoddi rhwng y marciau o fewn rhai o’r llinynnau oherwydd mae’n agored i barn personol wrth gwrs ond pan gawn y deunyddiau enghreifftiol, dw i’n gobeithio y bydd enghreifftiau addas er mwyn deall yn well beth yw’r gwahaniaeth rhwng y geirio lletchwith y cawn i asesu perfformiad ein disgyblion.

Y gwir ydy mae’r meini prawf AO2 wedi ei hadeiladu yn yr un modd ac er byddaf yn mynd ati i ddadansoddi rhain yn fanwl hefyd, byddaf yn aros nes bod y fanyleb yn derfynol rhag ofn bod mwy o newidiadau. Dyma’r tablau arall am y llafar a’r gwrando:

blog-3-3blog-3-4blog-3-5

Yn anffodus, mae’r meini prawf yn anodd i’w drin yn fy marn personol ond wrth geisio fod yn bositif a chynnal trafodaeth am y ffordd ymlaen, dw i wir yn credu wrth gynllunio y peth pwysica ydy dod i afael â’r llinynnau achos y rhain sy’n ein harwain at y sgiliau sy angen eu magu yn y dosbarth.

AO1 AO2
  • deall gwahanol mathau o iaith lafar
  • ymateb i wahanol mathau o iaith lafar
  • gwrando ar, deall ac ymateb i gyfraniadau eraill
  • deall prif negeseuon a manylion sbesiffig o’r hyn a welir/glywir
  • ateb cwestiynau
  • cyfathrebu a chyd-weithio gyda eraill yn ddigymell
  • mynegi barn a chyfiawnhau
  • technegau i gynnal trafodaeth a chyfrannu yn eiffeithiol
  • Defnyddio amrywiaeth o batrymau ac amseroedd y ferf
  • ynganiad, goslef a thôn


Yn fras ac i ddod i gasgliad, dyma ydy’r sgiliau mae’n rhaid i ni feddwl am eu datblygu wrth gynllunio. Y gwir amdani ydy dim ond dau beth sy’n sefyll allan sy’n newydd, sef y digymell ac i raddau datblygu ac addysgu technegau i gynnal trafodaeth. Am bopeth arall, dw i’n credu ein bod yn gwneud yn barod.

Yn Rhan 4, bydda i’n trafod darllen a gwrando fel y prif ffynhonellau i sicrhau digon o fewnbwn er mwyn cyrraedd y nôd o ran y cymhwyster newydd yma.

#dwincroesurllinellhud

Advertisements

6 thoughts on “TGAU Cymraeg Ail-iaith – Y Ffordd Ymlaen (Rhan 3)

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s