Rhaglen Athrawon Rhagorol – Sesiwn 5

pablo (1)

Dyma oedd ail-sesiwn Pŵer Annog a gellir darllen am y cyntaf yma.

Dechreuodd y diwrnod yn siarad am brif-negeseuon y sesiwn diwethaf yng nghyd-destun annog:

  • dylai’r annog cael ei arwain gan yr unigolyn ac nid yr annogwr/wraig
  • rhaid cael ymddiried cilyddol
  • datblygu deialog
  • materion proffesiynol
  • cytundeb ar drefn pob dim
  • datblygiad ar y dyd-destun
  • cefnogi’r unigolyn i ddod o hyd i’r atebion neu gwahanol ffyrdd i ddatrys y pwyntiau dan sylw
  • annogaeth
  • rhannu
  • geirwir ar bob lefel
  • onest a phwrpasol
  • cyfrinachedd

Yn dilyn hyn, cawson ni gyfle i ymestyn ein deallusrwydd drwy drafod a chysidro disgwyliadau o safbwyntiau gwahanol yr unigolyn a’r annogwr/wraig.

Gwrando i ddysgu + Ymateb i herio = Annog Effeithiol

  Gwrando i ddysgu Ymateb i herio
Unigolyn ·     gwrando ar gwestiynau a cheisio deall y bwriad

·     gwrando amhleidiol

·     peidio bod yn amddiffynol

·     disgwyl cael eich meddwl a syniadau wedi ei herio

·     disgwyl cwestiynau sy’n arwain at ffocws gwahanol neu newydd

Annogwr/wraig ·     gwrando i ddeall a holi cwestiynau i ddod o hyd i wir ystyr geiriau’r unigolyn a cheisio dod i afael a’r hyn hoffent ddweud neu fyfyrio

·     gwrando amhleidiol

·     gwrando am y cyd-destun

·     arwain a newid ffocws os oes angen

·     derbyn a chroeso tawelwch a gofod

·     cwestiynu i gloywi safbwynt yn ogystal a herio meddylfryd

·     bydd yn ymwybodol o credoau cyfyngedig

Nesaf, cymeron ni amser i ystyried rheoli’r broses a chysidro’r gwahaniaeth rhwng annogwr/wraig hyderus ac anhyderus yn defnyddio model CGFf (Gwelir isod). Roedd y drafodaeth yma’n un ddiddorol iawn o’m safbwynt i achos daeth yn amlwg unwaith eto’r bwlch enfawr sy’n bodoli rhwng gwir ystyr ANNOG datblygiad proffesiynol a phrosesau mwy thebyg i FENTORA a chymhwysedd sy’n cael eu dilyn pan mae diffygion neu ffaeleddau yn ymarfer athrawon.. Yn amlwg, mae annog yn rhywbeth cefnogol a phositif iawn dan amodau sy’n cefnogi a diolgelu’r unigolyn; ac mae hyn wedi f’arwain i feddwl – Sawl ysgol sy wir yn buddsoddi mewn lles a datblygiad proffesiynaol athrawon unigol yn lle gorfodi newid ein hymarfer trwy brosesau negyddol a cosbol? Pa fath o ddatblygiad proffesiynol sy’n mynd i elwa’r disgyblion a’r ysgol mwyaf?

Model CGFf (Best Way Forward)

C=Corff amgylchedd

lleoliad

sefyllfa

iaith y corff

safle eistedd

G = Geiriau iaith

tôn y llais

mynegiant

gloywi

FF = Ffocws cyswllt llygaid

sylw

cynnwys

Wrth ystyried y pwyntiau’r model, mae’n amlwg bod y pethau yma’n gallu effeithio’n bositif neu’n negyddol ar y broses annog ac mae dyletswydd ar yr annogwr i sicrhau bod pob un yn bwysig o ran ystyried y broses a’r deialog. Wedi dweud hyn, mae’n bwysig i drafod a dod i gytundeb am lleoliad a’r amgylchedd yn y contractractio.

Prif gweithgarwch y dydd oedd datblygu Dulliau Cwestiynu a Modelau Annog. Roedd hyn yn sesiwn hynod ddiddorol o safbwynt annog ond hefyd o safbwynt dysgu ac addysg wrth feddwl am ddysgu gwersi a chynnal cyfarfodydd a thrafod materion bob dydd.  Cawsom ni rhestr o wahanol mathau o gwestiynau i ystyried mewn pârau a’i rhoi mewn i deiagram PMI. Isod yw’r rhestr o’r mathau o gwestiynau:

  • arwain
  • dweud wrthyf
  • gloywi
  • rhagdybio
  • pwerus
  • ymholiad
  • damcaniadol
  • pam
  • heriol
  • cyrhaeddgar
  • un gair

Roedd dad-bigo’r mathau o gwestiynau yma yn ddiddorol iawn ac yn ddiddorol oedd y ffaith bod is-gwestiwn/mater yn rheoli os ydynt yn bositif neu’n negyddol, sef pryd, beth, cyd-destun, amser yn y broses neu ar hyd y daith a sut. Mae pob math o gwestiwn yn addas ond mae’r modd a’r rhesymeg tu ôl i’r cwestiwn yn arwain at dosbarthu’r cwestiwn yn bositif neu’n negyddol a gellir dadlau bod nhw i gyd yn mynd i’r blwch ‘Diddorol’ achos mae’n dibynnu ar yr amgylchadau ac amseri.  Er enghraifft, ar ddechrau’r broses bydd yn rhy gynnar i ofyn cwestiynau ‘sut’ achos dydy’r mater ddim yn eglir a felly bydd cwestiynau ‘beth’ yn fwy addas ac yn arwain i gwestiynu gloywi cyn gallu feddwl am ‘sut’ mae’n bosib i ddatrys y pwyntiau a godwyd. Roedd yn drafodaeth dwys iawn ond roedd wedi oleuo pwysigrwydd cysidro’r math o gwestiynauu sy angen mewn sefyllfa unigol ac ar ba pwynt ar hyd y daith yn effeithiol.

Nesaf, cawsom ni gyfle i feddwl am fodelau annog gwahanol a dyma ddau enghraifft:

Yn y model gyntaf ceir  Perthynas (colofn 1), Sgiliau (colofn 2) ac Allbwn (colofn 3)

Yn yr ail-enghraifft, ceir strwythr sesiwn annog yn y canol gyda’r nodweddion a sgiliau hyanfodol o gwmpas.

Wrth gwrs, chwarae gyda’r syniadau yma oeddem ni er mwyn deall yn llawnach ystod cynhwysfawr annog ac wedyn trafodon ni fodel annog arall sef GROW. Rhaid egluro hyn yn Saesneg er mwyn iddo wneud synnwyr a chysylltu’r math o gwestiynau.

G GOALS Beth?

 

R REALITY
O OPTIONS Sut?

 

W WAY FORWARD

Mae’r model yn un defnyddiol iawn a dyma mae Ysgol Uwchradd Caerdydd yn defnyddio.  Mae’r G yn dangos y nod neu’r man hoffen ni gyrraedd yn dilyn y broses ac mae’r R yn dangos y man cychwyn. Ar ôl sefydlu rhain, gellir symud ymlaen i O i gysidro’r opsiynau a’r W y gweithredu ymlaen. Ma’r broses yn gylchdroi yn naturiol. Wrth gwrs mae modelau arall yn bodoli.

Treulion ni’r p’nawn yn annogi mewn parau. Roedd yn gyfle i ni rhoi’r model a’r dulliau at ei gilydd yn ymarferol. Roedd hyn yn ddiddorol iawn ac yn fraint a bod yn onest a ches i lawer allan ohoni. Dw i bendant yn teimlo’n fwy hyderus o ran dethol cwestiynau a deall pwrpas cwestiynau gwahanol er mwy treiddio i bwnc neu feddwl a bydd hyn yn addas iawn am yr ystafell ddosbarth hefyd.

I gau’r blognod hwn, hoffwn i ddod nôl at bwynt sy wedi codi trwy’r dau sesiwn a hynny yw – nid dyma sy’n digwydd mewn ysgolion ar y cyfan. Mae annog yn golygu mentora i lawer a hynny yn digwydd fel arfer ar sail ymateb UDRh i arsylwadau sy ddim yn dda neu’n well. Rhaglenni sy gan y rhan fwyaf i osod dulliau penodol ar athrawon er mwyn gwella’r beirnaidaeth achos dydy safon y dysgu ac addysgu ddim yn digon da. Ond mae’r broses yma ac annog yn wahanol iawn i’w gilydd ac mae’n hen bryd i ni ddechrau symud fel staff ac ysgolion i brosesau sy’n bositif ac yn gefnogol. Mae buddsoddi yn natblygiad proffesiynol athrawon yn golygu cynnig annog fel hawl i unrhywun sy’n teimlo eu bod ei angen! Cefnogi datblygiad proffesiynol yn effeithiol yn lle tanseilio hyder a chymhelliant ein hathrawon achos mae hyn yn arwain at waethygu’r problem a  chreu mwy o bwysau gwaith ac anhapusrwydd.

Bydd y sesiwn nesaf yn mynd nôl at drafod addysgu a dysgu a sut i defnyddio’r sgiliau yma wrth drafod gwersi ein gilydd ac arsylwi.

Advertisements

One thought on “Rhaglen Athrawon Rhagorol – Sesiwn 5

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s