Iaith Darged 3

300px-TargetTL

Dyma’r trydydd blognod mewn cyfres i gofnodi fy mhrofiadau yn defnyddio strategaeth TL90Plus. Gellir darllen y lleill yma ac yma.

Mae wedi bod yn dymor o waith caled, rhwystredigaeth a gorfod datblygu f’ymarfer fy hun yn wythnosol i ymateb i’r her o ddefnyddio 90% iaith darged bob wers. Mae’r arbrawf wedi bod yn llwyddiannus yn fy marn i ac heb os nac oni bai, bydda i’n parhau y tymor nesaf.

Y peth mwy trawiadol ydy bod y rhan fwyaf o’r disgyblion wedi ymateb yn bositif iawn i’r her a llawer ohonynt wedi mynegi’r ffaith bod nhw’n dilyn mwy o’r wers nawr nag oeddynt ac yn fwy cartrefol yn y gwersi erbyn hyn. Mae ymateb i’r disgyblion sy dal yn cael hi’n anodd yn agwedd pwysig bydd rhaid i mi ddatrys wrth symud ymlaen. Mae ambell i ddisgybl yn tueddu switsio i ffwrdd achos bod YN anodd a rhaid ystyried yn fanwl os ydy hyn yn fater o agwedd neu gallu. O ran agwedd, mae’n bwysig cadw’n bositif ac annog yn ddi-gyfaddawd ac o ran gallu, rhaid trafod a deall be sy’n rhwystro’r disgybl a rhoi cefnogaeth ychwanegol er mwyn iddynt gallu dilyn y wers a gwneud cynydd dros amser.

Wrth gwrs, ar y llaw arall, mae natur y wersi yn golygu bod rhaid rhoi llawer mwy o amser i’r disgyblion prosesu’r gwybodaeth ac mae arall eirio a defnyddio ystymiau ac esiamplau yn hynod bwysig a rhaid cyfadde bo llai o PowerPoint a mwy o waith bwrdd gwyn yn f’ymarfer nawr achos mae’n anodd gwbod yn union pryd ac am beth bydd angen eglurhad ychwanegol neu esiampl yng nghyd-destun y gwers; felly rhaid i mi monitro gwynebau ac allbwn yn ofalus er mwyn manteisio ar bob cyfle i ddatblygu deallusrwydd a defnydd o’r iaith.

Pwynt arall sy wedi codi o ran f’ymarfer ydy bod llai o ddibynnu ar ei llyfrau a llawer mwy o ddrilio nag o’r blaen. I ategu at hyn, yn ystod yr wythnosau diwetha, dw ‘di bod yn arbrofi gyda mwy o fethodoleg fel TPR a Dadawgrymeg a dod i ddeall bod llawer mwy o ddulliau ar gael i ni fel athrawon iaith nag o’n i’n gwybod amdanynt o’r blaen a phob un yn cynnig rhywbeth ychwanegol. Mae hyn wedi fy arwain at lawer o ymchwil a herio fy hunan i ddatblygu fy arbenigrwydd o ran fod yn athro iaith effeithiol.

Mae rhai grwpiau o ddisgyblion mewn amrywiaeth o ddosbarthiadau wedi dechrau clebran yn y Gymraeg! Mae yna wallau amlwg yn y patrymau a llawer o ystymiau rhyngddynt ond maen nhw’n llwyddo i gyfathrebu ac yn mwynhau’r profiad. Dw i’n ciesio gwrando arnynt er mwyn nodi’r gwallau amlwg a wedyn yn ceisio gwau’r pwyntiau i mewn i ddril amy dyfodol. Ar y llaw arall mae rhai disgyblion dal yn arfer defnyddio Saesneg gyda’i gilydd, hyd yn oed ar ol tymor wrthi; ond mae llawer mwy erbyn hyn yn rhoi cynnig arni.

Wrth gynllunio am y tymor newydd, bydd angen datblygu mwy o iaith darged i drin a thrafod gwaith a chynnyrch y disgyblion achos bod hyn yn ddiffygiol gen i ar hyn o bryd. Hoffwn i symud yn bellach i ffwrdd o or-ddibynnu ar gyfieithu er mwyn profi deallusrwydd a datlygu dulliau amgen i’w hasesu. Yn olaf, dw i moyn sicrhau fy mod yn canolbwyntio ar ddatblygu llawer mwy o ferfau ac addysgu mwy amdanynt yn uniongyrchol – ystod, amseroedd a pherson fel canolbwynt i symud ymlaen dros yr hanner tymor nesaf achos bod angen i ehangu ar eu defnydd at gwahanol sefyllfaoedd. Po mwya o ferfau sy ganddynt a’r gallu i’w trawsnewid trwy drilio craff y mwya gallynt trin a thrafod pethau yn ehangach na’r disgwyl

I orffen y nodiadau, hoffwn hefyd egluro fy mod i wedi dysgu mey fwy dros y tymor i beidio neidio mewn a chywiro pob cam-ynganiad neu patrwm cymysglyd. Yn reddfol, dyma dw i ‘di bod yn neud ond gwela i nawr bod dwy effaith negyddol yn bosib mewn awyrgylch tebyg:

  1. Effaith ar hyder y disgyblion i siarad. Mae’n amlwg wrth gweld y cynydd a’r parodrwydd i siarad yn Gymraeg wrth beidio cywirio popeth yn creu awyrgylch gwell i’r disgyblion gallu ymarfer. Dw i’n pwysleisio taw cyfathrebu ydy’r prif nod a gwaith fi ydy sylwi ar y camgymeriadau a gweithio i ddatrys y problem. Mae fel dysgu darn o gerddoriaeth – rhaid gwneud llawer o gamgymeriadau cyn gwella’r perfformiad ond rhaid gwrando ar yr holl perfformiad heb ymyryd i’r athro/awes cael digon o adborth i greu ymarferion i wella ar yr agweddau anghywir.
  2. Effaith ar agwedd. Wrth gywirio pob gwall, mae agwedd llawer o ddisgyblion yn negyddol a dw i ‘di bod yn euog yn y gorffennol o cryfhau barn y disgyblion nad ydynt yn dda yn y pwnc. Dw i ddim chwaith yn rhoi llawer o glod am cyrhaeddiad ond yn pwysleisio ymdrech yn fwy a rhoi clod amdano. Wrth gwrs bod rhaid i mi ddatrys y broblem o ran patrymau anghywir ac ambell i ynganiad gwallus ond rhaid i mi ddatblygu ffyrdd eraill o gyflawni hyn trwy llawer o fodeli iaith fy hun a defnyddio’r adborth o waith disgyblion i greu gwersi i wella ar y camgymeriadau; erbyn hyn dw i’n teimlo bod hyn yn well ar lefel dosbarth cyfan heb tynnu sylw at yr unigolion er mwyn iddynt cywirio ei hunain dros amser.

Dw i wir yn edrych ymlaen at y tymor newydd. 

#dwincroesurllinellhud #ymlaen #TL90Plus

Advertisements

One thought on “Iaith Darged 3

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s