Defnyddio ‘Reader Sydyn’ fel sail i gynllun gwers

pethau bychain

Yn ddiwedder, cyflwynais flognod am ‘Readers Sydyn’ fel dull Trochi iaith yn y dosbarth Cyfrwng Saesneg i gefnogi iaith llafar naturiol a gellir darllen yma.

Dwi ‘di gael amser ddiddorol iawn yr wythnos hon yn datblygu ymarfer a dulliau yn y dosbarth gyda blwyddyn 7, 8 a 10. Pwrpas y blognod ‘ma yw i fyfyrio a rhannu tipyn o’r profiadau gan obeithio’ch ysbrydoli i fentro ar y dull eich hun.  A bod yn gwbl onest ‘da chi yma, dwi ‘di ceisio cyflwyno darllen mewn ffyrdd gwahanol ar hyd fy ngyrfa a ‘di teimlo’n rhwystredig amdano a dim cweit yn siwr pa mor llwyddiannus oedd hi. Ta beth, dwi’n falch iawn i ddatgan fy mod i ‘di newid fy meddwl a ‘di joio’n fawr yr wythnos hon am wahanol rhesymau ac yn falch iawn fy mod i ‘di rhoi cynnig go iawn arno oherwydd dwi ‘di gweld cynnydd.

Dyma ni te – rhai o’r dulliau!

Gyda blwyddyn saith, defnyddiais lyfr a greuais yn defnyddio Storybirds.com. Dyma hi: Siopa? 

Yn fras, dasg tua diwedd y gwers oedd hi yn dilyn sesiwn llafar yn drilio a gwneud gwaith grwp ar sail patrymau cyfarwydd hoffi a ddim yn hoffi. Darllenais i’r llinellau ac yna gofyn i’r dosbarth cyfan ail-adrodd. Fesul tudalen, ro’n i’n holi beth oedd ystyr geiriau a phatrymau i sicrhau bod nhw’n dilyn. Wrth hyn, cawsom dipyn o hwyl yn rhoi mynegiant i’r geiriau a cheisiais cefnogi’r deallusrwydd yn y modd yma.  Roedd y disgyblion yn dilyn y patrymau yn eitha da er bod y cynnwys yn mynd yn fwy anodd gyda elfennau iaith mwy uchelgeisiol.  Hefyd, wrth fynd o un dudalen i’r llall ro’n i’n troi at ddril sydyn ar sail y cynnwys gyda’r plant yn llwyddo i amrywio ar y patrwm o’r llyfr yn eitha hyderus a disodli geiriau yn llwydiannus.

Un o’r problemau gawsom ni o’dd bod gormod o gynnwys yn y llyfr am un wers am eu gallu ieithyddol ac efallai gwnes i or wneud yn y diwedd a cholli rhai wrth rhuthro i gyrraedd diwedd y stoti. Heblaw am y pwynt yma ac efallai bod gormod o elfennau gramadegol ar un tro iddynt brosesu, ro’dd y disgyblion wedi ymdopi’n dda a rhai yn mynegi eu bod nhw wedi mwynhau.  Roeddynt wedi gweithio’n galed i ddatlbygu eu dealltwriaeth a’r goreuon yn llwyddo i ddilyn y rhannau fwy uhelgeisiol.  Serch hyn, gwelais digon o bethau positif o’r gwers ac es i adre i ail-ystyried y ddull.

Defnyddies i’r un llyfr gyda blwyddyn 8 ac es i trwy hanner y llyfr yn unig mewn gwers ond ar diwedd hyn datblygais dril i ofyn os oeddynt yn hoffi’r stori ac roedd rhai yn defnyddio rhesymau yn seiliedig ar gynnwys y llyfr, fel ‘Dwi’n hoffi’r stori achos dwi’n hoffi siopa yng Nghaerdydd.’  Hefyd, roeddynt yn gallu ymateb mewn geiriau i gwestiynau cyffredin fel ‘Pam mae Aderyn y Coed yn hoffi siopa?’ a ‘P’un ydy hoff siop Aderyn y Coed?’  Wrth fynd yn fwy araf a pheidio rhuthro i ddiwedd y stori, roedd mwy o le i ddatblygu ar y holi ac ateb a drilio a’r disgyblion wedi elwa. Pwynt arall i nodi yma ydy ystryried yn fanwl faint o eirfa anghyfarwydd dy yn y Reader oherwydd mae hyn yn galw am ymarfer cyn darllen. Syniad yma ydy rhoi tudalen arall ar flaen y llyfr gyda’r geirfa i ymarfer cyn ddarllen.  Eto, rhywfath o ymarferion ‘Ymosod Geirfa’ – bydd blognos arall am hyn i ddod.

Ar sail y profiadau hyn, ceisiais ddatblygu cynllun gwers o gwmpas llyfr gyda dosbarth TGAU. Dyma’r llyfr: Y Penwythnos a dyma’r cynllun gwers yn fras:

1. Ymarfer iaith y dosbarth yn defnyddio taflen @MrGWallCymraeg.

2. Cyflwyno nod y wers: Defnyddio patrymau cyfarwydd er mwyn ymateb i gynnwys llyfr mewn cyd-destun newydd.

3. Esbonio’r Pwyntiau Dysgu ym mlaen y llyfr a wedyn mynd ati i ddarllen

Dull: Dewis unigolion i ddarllen paragraff ar goedd. Finnai’n ail-ddarllen gan ychwanegu cliwiau trwy’r mynegiant ac ystymiau. Disgyblion yn copïo ail-adrodd gyda’r mynegiant a wedyn holi am ystyr geiriau. Roedd y disgyblion yn cofnodi’r geirfa anghyfarwydd yn eu llyfr.  Ro’n i hefyd wedi rhoi cyfle iddynt holi cwestiynau yn y Gymraeg, megis ‘Beth ydy … yn Saesneg?’

4. Drilio cwestiynau ar sail y cynnwys a’r disgyblion yn ymateb.  Hefyd, ro’n i ‘di taflu mewn ambell i ‘Wyt ti’n cytuno gyda …? Pam?’ i ddatblygu sgiliau perthnasol Uned 3.  Ro’dd yr ymatebion yn hyderys iawn mewn brawddegau llawn ar sail y patrymau o’r llyfr gan y rhan fwyaf. Ro’n i’n mynd nôl i’r cwestiynau yn y llyfr fel sail i’r dril. Bydda i’n rhoi rhain ar y tudalen o hyn allan fel yn y stori yma: Wyt ti’n hoffi siopa? er mwyn hyluso’r dull. Hynny yw bod y cynnwys yn modeli’r patrymau i ymateb a’r disgyblion yn disodli elfennau’r patrwm. Gwnaethom hyn am 2 dudalen yn unig.

5. Gwaith grwp – holi ac ateb fel y dril a 3 grwp yn adrodd nôl i’r dosbarth.

6. Gosod cwestiwn ‘Beth wyt ti’n hoffi am y penwythnos?’ a disgyblion i baratoi ymatebion estynedig ysgrifenedig. Rhois i bron dim cyfarwyddiadau iddynt heblaw am ‘Atebwch y cwestiwn! Ymestyn eich ateb’ a defnyddio ystym o stretsio rhywbeth. *Pawb wedi llwyddo i ysgrifennu ymateb aml-frawddeg.*

7. Diweddglo – Holi nifer o ddisgyblion ac ymateb ar sail y gwaith ysgrifennu – darllen ar goedd.

Yn rhyfedd, ond dim syndod efallai, roedd nifer o’r disgyblion yn defnyddio’r syniadau o’r cynnwys darllen gan gynnwys marciau disgwrs a geirfa cyfoethog newydd i gefnogi’r atebion.

Dwi’n hapus iawn iawn gyda’r canlyniadau ac allbwn a phan gofynnais i nifer o ddisgyblion ar ddiwedd y wers am eu barn, roeddynt yn bositif iawn ac un ferch wedi datgan bod y dull yn effeithiol oherwydd bod y darllen yn dangos sut mae adeiladu’r iaith a bod hi’n teimlo’n fwy hyderus yn adnoabod yr elfennau.

Booooosh!!

Dwi’n edrych ‘mlaen at barhau gyda’r dull wythnos nesaf. Byddaf yn cael fy arsylwi hefyd, felly bydd yn ddiddorol i weld beth ydy ymateb y tîm rheoli i’r dull yma.

Cliciwch ar y llun isod i rannu’r blognod yn sydyn!

DG16

Advertisements

3 thoughts on “Defnyddio ‘Reader Sydyn’ fel sail i gynllun gwers

  1. Bendigedig, Mr Mock! Dwi’n falch bod y gwersi wedi bod yn llwyddiannus y tu hwnt, ac dwi’n edrych ymlaen at ddefnyddio dy syniadau yn fy nosbarthiadau i 🙂 Da iawn ti am lynu wrth y Gymraeg yn y dosbarth – gwn i ei fod yn anodd o ran cadw’r dosbarth gyda thi, ond dwi’n siŵr y byddi di’n cytuno â fi pan fy mod yn dweud bod y dull yn dwyn ffrwyth ac mae’r teimlad o wybod dy fod wedi cynnal y wers drwy gyfrwng y Gymraeg yn un hynod o bleserus!

    Ymlaen!

    Hoffi

    1. Diolch yn fawr ac ydw dwi’n cytuno. Mae’n codi’r bar ar disgwyliadau’r gwers a gyda ymarfer, strwythr a dyfal barhad mae’r disgyblion yn gwneud cynnydd bob wers ac yn dechrau cynhyrchu iaith ei hunain. #ymlaen

      Hoffi

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s