Darllen – Defnyddio ‘Readers Sydyn’ i gyfnerthu iaith lafar!

isignstock_0897_00276web.demsoc-300x199

Diben y blognod yma ydy parhau’r trafodaeth sy wedi codi rhwng Glen Wall Ysgol Brynmawr (@MrGWallCymraeg) a finnai am ddulliau trochi iaith. Yn amlwg, mae llawer wedi eu gwneud a’u dweud rhyngom hyd yn hyn a gellir darllen am y cefndir ymayma ac yma.

Yma hoffwn cymryd cam arall ar ein taith o ail-gydio yn y ddulliau addysgu iaith sy’n dwyn ffrwyth ar lawr dosbarth.  Mae Mr Wall eisioes wedi arloesi gyda’i dechneg o ddatblygu cyfrwng iaith y dosbarth a gwelaf bod hyn yn angenrheidiol fel man cychwyn ond codaf y pwynt yma – Beth arall?

Wrth ystyried y camau nesaf, heb os nac oni bai, rhaid dod i afael â datblygu darllen fel canolbwynt a chonglfaen i bopeth.  Mae hyn wedi bod yn broblem ar hyd fy ngyrfa a dydy darllen paragraffau, llenwi gridiau ac ateb cwestiynau ddim yn cyrraedd y nôd o ran dod i afael â’r iaith a datblygu dealltwriaeth go iawn y disgyblion. Yn dilyn blog Mr Wall am gyfrwng iaith y dosbarth, crisialodd y syniadau am y ffordd ymlaen yn dwy yn fy meddwl ac es i ati i ddatblygu ar yr hyn dw i’n cyflwyno yma.

Wrth feddwl nôl dros addysg fy mhlant fy hun, cofiais am y darllen di-ben draw bob nos. Y math o lyfrau oedd be dw i’n galw’n ‘Readers Sydyn’. Wrth edrych nôl, roedd y ‘Readers Sydyn’ fel arfer yn rhan o gyfres neu strategaeth darllen.  Roedd cynnwys y llyfrau’n gyfnerthu’r patrymau a geirfa roedd y plant yn dysgu yn y dosbarth.  Roedd y llyfrau yn ail adroddus iawn ac yn syml i ddechrau ac yna’n adeiladu dros y blynyddoedd i lyfrau fwy heriol. Tybed paham does dim fath gynllun darllen ar gael i ni yn y cyfrwng Saesneg, yn enwedig ar lefel uwchradd sy’n cefnogi’r geirfa a phatrymau dyn ni’n digwyl i’r disgyblion dod i afael â nhw. Am y rhesymau hyn, dw i wedi bod wrthi’n ysgrifennu cyfres o ‘Readers Sydyn’ er mwyn datblygu’r methodoleg yma.

https://drive.google.com/file/d/0B9clCMzg0K9YVEtaaFBMaHVLWTQ/preview

Dyma enghraifft sy’n addas ar gyfer uned o waith am Hobiau. Dw i wedi defnyddio’r adnodd yma yn y dosbarth eisioes. Roedd yr ymateb yn dda iawn gyda’r disgyblion yn darllen yn hyderus ac yn stryglo gyda ambell i air yn unig. Roedd y patrymau yn gyfarwydd felly roeddynt yn teimlo fel bod nhw’n gallu darllen a deall yn rhwydd.  Am y rhesymau hyn, mae’n bwysig iawn i ystyried yn fanwl y cynnwys a sicrhau bod lleiafrif o bethau newydd o ran patrymau a syniadau fel bod nhw’n gallu llwyddo; sy’n mynd i fagu hyder a dealltwriaeth. Mae’r elfen o ail-adrodd yn bwysig iawn a dw i’n gobeithio eich bod yn gweld bod angen cynllunio’r ‘Readers Sydyn’ o gwmpas datblygiad ieithyddol eich disgyblion. Er enghraifft, os gymrwch un o fatiau iaith Mr Wall a wedyn creu llyfrau i gyd-fynd gyda’r cynnwys, wedyn cei cyfnerthu ar lefel arall.

Yn sgîl yr arbrofi gyda’r deunydd yma, datblygodd y syniad o ychwanegu dwy elfen pwysig i’r ‘Readers Sydyn’, sef rhestr o bwyntiau dysgu ar y blaen a chwestiynau a phwyntiau trafod ar y diwedd. Y bwriad ydy darllen ac ail-ddarllen yn gyson dros gyfnod.

Methodoleg 

Dyma ‘Reader Sydyn’ am SIOPA:

Cam 1 – Mynd trwy’r stori yn ofalus a chysidro pa eirfa sy’n anghyffredin. Creu gweithgareddau ar sail yr eirfa cyn mynd at y stori gyda’r disgyblion.  Rhywbeth tebyg i ‘Word Attack Activities’

Cam 2 – Darllen mewn dulliau gwahanol. Mae dewis eang o ffyrdd i fynd ati yma o ddarllen i’r dosbarth, fel dosbarth a phawb yn darllen, grwpiau yn darllen neu unigolion yn darllen i’r grwp.  Bydda i’n osgoi unigolion yn darllen i’r dosbarth nes ein bod wedi darllen sawl gwaith a’r hyder i wneud wedi tyfu.  Hefyd, gellir cael llawer o hwyl wrth ddarllen i ddatblygu mynegiant a goslef ac ati. Basai hyn dros gyfnod o wersi.

Cam 3 – Wrth i’r digyblion dod yn gyfarwydd â’r ‘Reader’ bydda i’n symud ymlaen i ddefnyddio’r rhestr pwyntiau dysgu a gofyn i’r disgyblion chwilota a rhoi enghreifftiau o’r pwyntiau. Gellir cefnogi yma trwy roi rhif tudalen iddyn nhw.

Cam 4 – Ar ôl rhoi’r cyfle yma iddyn nhw datblygu eu dealltwriaeth o’r stori, bydda i’n troi at y cwestiynau. Eto, mae dewis eang yma o sut i fynd ati ond gellir holi ac ateb y dosbarth cyfan, gweithio mewn parau neu ymateb yn ysgrifenedig.

Dw i dal yn arbrofi gyda’r dulliau yma ac efallai bydd mwy o syniadau yn codi wrth fynd ati ond mae’n bwysig nodi taw’r prif nôd yma ydy cyfnerthu’r iaith llafar yn gyntaf ac wedyn datblygu sgiliau darllen a’r dealltwriaeth; a baswn i dal yn cyflwyno deunyddiau darllen fwy heriol.  ‘Readers Sydyn’ i ategu at y matiau iaith i gyfnerthu’r patrymau a geirfa trwy ddarllen a llawer o ail-adrodd – sef Trochi Iaith.

Os ydych chi’n hoffi’r blog, cliciwch ar y llun isod i rannu yn sydyn ar Drydar. Diolch.

Hashnodau CAi (2)

Dysgwrdd Cyfrwng Saesneg 2016

DG16

Dyma flognod i gyflwyno a thrafod syniad cododd ar Drydar rhwng nifer o athrawon Cymraeg Cyfrwng Saesneg ar ôl Cynhadledd Gymraeg Ail-iaith CBAC yn Aberystwyth eleni. Mae’n debyg dyma oedd y gynhadledd olaf o’i math ac mae nifer ohonom yn gweld hyn yn siomedig am ei bod yn gyfle gwych i rhannu arfer dda a rhwydweithio.

Yn wir, mae e’n dipyn o golled yn enwedig gan ystyried y newidiadau arfaethedig sy ar droed ym myd addysg a’r TGAU newydd sy ar y gweill.  Yn ogystal â hyn, mae llawer yn teimlo bod angen rhywbeth arnom fel athrawon Cymraeg Cyfrwng Saesneg er mwyn dod at ein gilydd, rhannu ein syniadau a’n dulliau addysgu er mwyn gwella ein gwaith ar lawr dosbarth a rhwydweithio er mwyn cefnogi ein gilydd i wella profiadau ein disgyblion.

Am y rhesymau hyn, rydw i’n cynnig ein bod ni’n sefydlu Dysgwrdd Gymraeg Cyfrwng Saesneg rhywbryd yn ystod blwyddyn nesaf.  Yn syml, diwrnod o gyflwyniadau amrywiol gan athrawon i athrawon am ddulliau, gweithgareddau, adnoddau a thechnoleg sy wedi bod yn effeithiol ar lawr y dosbarth bydd hi.

Yn fras, y syniad ydy cynnal y digwyddiad ar Ddydd Sadwrn o 10 – 2 ish rhywle yn y canolbarth gyda chyflwyniadau gan athrawon sy eisiau rhannu gyda dewis o slot 5 neu 15 munud. Cyn mynd ati go iawn i drefnu’r fath beth, hoffwn pe tasech chi’n llenwi holiadur sydyn trwy chlicio ar y gair HOLIADUR isod er mwyn i ni weld faint o ddiddordeb sydd yn y syniad o ddifri.

HOLIADUR

Bydd angen tipyn o waith trefnu i wireddu’r y digwyddiad a llawer o bethau i ystyried ond teimlwn yn gryf bod cyfle ‘da ni i sefydlu’r hyfforddiant gorau yn y modd yma a dechrau cyd-weithio mewn dulliau newydd sy’n cyfoethogi ein gwaith. Mae’r TeachMeet yn boblogaidd iawn yn Lloegr ac mae llawer o bethau da amdanynt ar weld ar Drydar yn aml.

Defnyddiwn #DGCS16 ar Drydar i rannu datblygiadau felly os hoffech drafod neu gwneud unrhyw sylwadau, croeso i chi wneud yn defnyddio’r hashnod.  Hoffwn ddiolch i chi am ddarllen ac yn gofyn yn garedig â fyddwch gystal â rhannu’r syniad ymysg eich staff yn eich ysgolion neu unrhywun fydd a diddordeb yn y digwyddiad.

Cliciwch ar y llun isod os hoffech rannu’r blognod yn sydyn ar Drydar?

Hashnodau CAi (2)

My #RAG123 Journey – Part 2

RAG123 Marking

Y Byd a'r Betws - Blog B J Mock

This is Part 2 of my #RAG123 journey.  You can find Part 1 here.

Step 1 RAG123 sheet for each student and to display. Here are the sheets we have been using – click RAG123.

Step 2 Students have 5 mins at the end of the lesson to reflect on lesson objectives and code their work. We also ask students to write a short reflection to explain their choice of code.

Step 3 Students are given 5 mins at the start of the next lesson to reflect on any feedback, respond and correct any errors highlighted in their work. They are encouraged to ask questions if they are unsure about anything and short discussions take place.  If we identify common misconceptions or misunderstandings for the majority of students, then we may use this time to clarify and offer further examples and explanations.

This is the basic approach we have…

View original post 1,120 yn rhagor o eiriau

Dysgwrdd EAS 2015 Cymraeg Cyfrwng Saesneg

Roedd yn bleser heddiw i gael treulio’r diwrnod yn gwrando ar cyflwyniadau gwych gan athrawon Cymraeg Cyfrwng Saesneg gyda Adran Gefnogi’r Gymraeg EAS. Llawer iawn o syniadau, deunyddiau a dulliau o bob math i’n hysbrydoli ar ddiwedd blwyddyn caled arall. Hoffwn ddiolch i bawb cymerodd rhan heddiw am rhannu mor parod eich amser, deunyddiau, syniadau a gwaith caled.  Wrth fyfyrio yma dros y cyflwyniadau, roedd yn bleser i fod yn rhan o #DysgwrddEAS15.

Yn gyntaf, roedd Roberth Hughes (@Garthgynydd) o Ysgol Tredegar yn rhannu syniadau am gynllunio cwricwlwm CA3 er mwyn galluogi’r disgyblion i drosglwyddo ac ail-gylchu’r iaith maent wedi dysgu mewn sefyllfaoedd newydd; a dilyniant o’r cynradd. Cawsom llawer i gysidro ganddo yn enwedig wrth gynllunio addysgu patrymau sy’n galluogi’r dysgwyr i gynhyrchu brawddegau yn annibynnol a sicrhau bod y patrwm cwestiwn yn cyfateb i’r patrwm yn yr ateb er mwyn hwyluso’r broses a sicrhau ein bod yn addysgu pob person y ferf. Roeddwn yn hoffi’r pwyslais ar addysgu llawer o ferfau er mwyn galluogi’r disgyblion i siarad mewn amrywiaeth eang o sefyllfaoedd.

Nesaf, cawsom gweithgaredd diddorol a defnyddiol gan Laura Deavall (@LDCymraeg) Ysgol Cas-Gwent i hyrwyddo gwaith llafar.  Cyflwynir taflen ar ffurf grid i’r disgyblion ysgrifennu cwestiynau maent yn mynd i ofyn ac yna yn symud o un disgybl i’r llall yn holi a chofnodi ymatebion. Wrth gwrs, rhaid cyflwyno hyn o fewn amser penodol.  Gwelsom fideo o’r digyblion wrth waith ac roeddynt yn siarad yn dda ac yn amlwg yn joio’r dasg.

Roeddwn i wedi cyflwyno tipyn ar adborth a meini prawf ar ffurf GOC123 a Tacsonomeg SOLO.  Gellir darllen mwy am rhain wrth glicio ar y geiriau. Sail y cyfwlyniad oedd herio nad adborth ydy marcio a bod gwahaniaeth rhyngddynt. Yr adborth sy’n bwysig ac mae adborth cyflym, cyson a phwrpasol yn rhywbeth positif.  Agwedd arall o’r cyflwyniad oedd cyflwyno Tacsonomeg SOLO fel dull i ail-strwythuro meini prawf mewn ffordd sy’n fwy helpgar a dealladwy i’r disgyblion.

Roedd newid naws rhywfaint wedyn gan droi at ganolbwyntio a’r dechnoleg ac apiau gan Glen Wall (@MrGWallCymraeg) Ysgol Brynmawr. Dangosodd esiamplau o Socrative, defnyddio QR, AudioBoom a Padlet. Cawsom cyfle i rhannu syniadau o sut i ddefnyddio rhain yn y dosbarth Cyfrwng Saesneg i hyrwyddo asesu, rhannu syniadau, cynllunio a chefnogi addysgu. Heriol a diddorol iawn. Dyma’r PADLET (cyfrinair: gcagw0615) gwneuthom i rannu syniadau.

Ar yr un nodyn a hyn, roedd Lucy Powell (@PowellLJPCym) Ysgol Basaleg wedi cyflwyno enghreifft yn defnyddio Nearpod. Ffordd gwych o greu cwis i asesu disgyblion am geirfa, barn, patrymau a llawer mwy. Roedd pawb wedi mwynhau ac yn awyddus i’w defnyddio. Yn dilyn hyn, dangosodd hi Plickers, dull o recordio atebion y disgyblion i gwestiynau wrth iddyn dal lan llun arbennig ac unigryw iddyn nhw ac yn casglu’r atebion gan ddefnyddio camera.  Syniad a dull ddiddorol iawn hoffwn datblygu fy hun.  Gwych am asesu dealltwriaeth y disgyblion mewn ffordd diddorol.

Cawsom Monopoly gan Sian Davies (@BHSCymraeg) Ysgol Bedwas. Adnodd cynhwysfawr iawn i’r disgyblion datblygu iaith lafar a sgiliau rhifedd.  Edrych ymlaen yn fawr i ddefnyddio hyn yn y dosbarth.

Nesaf cawsom esblygiad ar ddefnydd o VCOP gan Andrea Hughes (@Taffsrus) Ysgol Julian Sant. Cyflwynodd deunyddiau arbennig ar ffurf pyramid iaith am elfennau VCOP oedd wedi gosod yn wahanieithol gan gyflwyno ymadroddion a phatrymau estynedig i herio’r disgyblion yn bellach wrth ysgrifennu. Bydda i’n siwr o ddefnyddio’r syniad yma.

Gwersi Rhagorol cawsom gan Mr S. L. Williams (@SLWCymraeg) Ysgol Coprus Christi. Edrychodd ar strwythuro gwersi i sicrhau ein bod yn dangos cyrhaeddiad a gallu’r disgyblion. Roedd yn ddiddorol cael gwybodaeth pendant a chyfoes am beth mae ESTYN yn edrych amdano ac yn sicr y neges taw cynnydd y disgybl ydy’r peth pwysicaf yn un pwysig iawn. Syniadau, deunyddiau a gweithgareddau da iawn i arddangos y disgyblion ar eu gorau.

Roedd nifer o gyflwynwyr arall yn trafod Chwechonglau Chwaethus, grid cyfieithu ac ymestyn disgyblion, deunyddiau darllen gwych a llawer o gwybodaeth diddorol a defnyddiol. Rydw i’n edrych ymlaen yn fawr at mwy o rhyngweithio a rhannu gyda phawb.

Hashnodau CAi (2)

Is marking the enemy of feedback?

Adborth y ddwy ffordd. Rheswm arall dros RAG123. Little and often = less is more … no brainer!

Ramblings of a Teacher

I’ve written before about the error of thinking of marking and feedback as synonymous. Too often the focus is on the former – perhaps because it’s far easier to measure than the latter.

I’ve written too, about all the hidden feedback that goes on in classrooms. But increasingly I’m coming to think that the focus on marking is not only struggling to have impact; I think it might actually be hindering good feedback.

I think it’s always worth remembering some key overlooked points about feedback from the Sutton Trust/EEF toolkit. The first appears in the “What should I consider?” box on the website, where it states that to be effective, feedback should:

be given sparingly so that it is meaningful

I think it’s important to contrast that with the many policies that require feedback for pupils on every piece of work.

The second, I think, is more significant, and…

View original post 552 yn rhagor o eiriau

Three things I learnt from Michaela

Education – Free Schools

Reflections on schools, teaching and education.

Yesterday I had the pleasure of visiting Michaela Community School in Wembley.  Here are three things that struck me.

1 Free schools can serve a valuable purpose

I can’t think of a better advert for the Free School movement than Michaela.  I’m sure that Michaela’s teachers were highly effective in their previous schools, but clustering this small group of ambitious, creative, passionate and dedicated teachers, all of whom share a strong social purpose and a belief in knowledge-rich education, is enabling these teachers to have a much bigger impact than they could have elsewhere.  Educationalists throughout England and from around the world are visiting Michaela, and other schools in this part of London are looking over their shoulders.  All the while, students at Michaela are receiving an education which I’m convinced will empower them to top universities and beyond.

2 Let teachers teach

When I worked at Burlington Danes Academy…

View original post 396 yn rhagor o eiriau